Tới nội dung chính
Pro Guide Media

Kiến trúc

Khải Hoàn Môn

Nếu Napoléon trở lại Paris hôm nay, ông sẽ nhìn thấy giấc mơ của mình?

Ban biên tập Pro Guide Media8 phút đọc

The Arc de Triomphe seen from the Champs-Élysées on a clear morning, traffic circling the Place de l'Étoile

Wikimedia Commons (public domain)

Có một câu hỏi thú vị khi đứng dưới chân Khải Hoàn Môn: nếu Napoléon Bonaparte trở lại Paris sau hơn 200 năm, ông có nhận ra thành phố mà mình từng muốn xây dựng thành thủ đô vĩ đại nhất châu Âu không? Có lẽ câu trả lời là có. Bởi trên đỉnh đồi lịch sử ấy, giữa những đại lộ rộng lớn tỏa ra như những tia sáng, Paris vẫn giữ nguyên tinh thần mà vị hoàng đế trẻ tuổi từng theo đuổi: quyền lực, vẻ đẹp và sự bất tử.

Đối với nhiều du khách Việt đã từng nhiều lần đến Paris, Arc de Triomphe không còn là một điểm tham quan mới lạ. Nhưng công trình này có một sức hấp dẫn đặc biệt: mỗi lần quay lại, người ta lại khám phá một câu chuyện khác. Buổi sáng, Khải Hoàn Môn mang vẻ đẹp trang nghiêm dưới ánh nắng dịu dàng. Buổi chiều, nó trở thành phông nền hoàn hảo cho những bức ảnh Paris thanh lịch. Khi màn đêm buông xuống, ánh đèn vàng trên đại lộ Champs-Élysées biến nơi đây thành một sân khấu điện ảnh khổng lồ.

Có một cách để nhớ về công trình này mà không cần đến sách sử.

Eiffel là giấc mơ của kỹ thuật, Louvre là giấc mơ của nghệ thuật, còn Arc de Triomphe là giấc mơ của tham vọng con người.

Giấc mơ của một hoàng đế

Được khởi công năm 1806 theo lệnh của Napoléon sau chiến thắng lừng lẫy trận Austerlitz (1805), Khải Hoàn Môn ban đầu được hình dung như một cánh cổng vinh quang dành cho những người lính của Đại quân Pháp. Napoléon muốn rằng khi những binh sĩ chiến thắng trở về Paris, họ sẽ đi qua một công trình khổng lồ, giống như các hoàng đế La Mã cổ đại từng được chào đón sau những cuộc chinh phạt.

Đây chính là tầm nhìn phi thường của Napoléon: ông không chỉ muốn chiến thắng trên chiến trường, ông muốn chiến thắng cả trong ký ức của lịch sử. Ông hiểu rằng một đế chế không chỉ được xây dựng bằng quân đội, mà còn bằng những biểu tượng có khả năng tồn tại hàng trăm năm.

Từ trên đỉnh của những kim tự tháp đó, bốn mươi thế kỷ đang nhìn xuống chúng ta.

Câu nói nổi tiếng ấy thể hiện phong cách của ông: luôn nhìn lịch sử như một sân khấu khổng lồ, nơi mỗi chiến thắng đều phải để lại dấu ấn cho các thế hệ sau.

Tuy nhiên, số phận đã không cho phép Napoléon nhìn thấy công trình hoàn thành. Sau thất bại tại Waterloo năm 1815, ông bị lưu đày và qua đời năm 1821. Khải Hoàn Môn chỉ được hoàn thành dưới triều vua Louis-Philippe và khánh thành năm 1836. Một sự trớ trêu đầy tính lịch sử: người tạo ra giấc mơ vĩ đại nhất lại không được chứng kiến khoảnh khắc giấc mơ ấy trở thành hiện thực.

Khi đá kể chuyện

Bốn mặt của Arc de Triomphe được trang trí bằng những tác phẩm điêu khắc khổng lồ kể lại những trang sử hào hùng của nước Pháp. Nổi bật nhất là tác phẩm La Marseillaise của François Rude, mô tả hình ảnh nữ thần Marianne đang kêu gọi những người tình nguyện chiến đấu. Gương mặt mạnh mẽ, đôi cánh dang rộng và chuyển động đầy năng lượng của tác phẩm khiến người xem có cảm giác cả khối đá đang sống dậy.

Bên cạnh đó là tên của hàng trăm trận đánh và các vị tướng của quân đội Pháp được khắc trên công trình. Mỗi dòng chữ là một mảnh ghép của thời kỳ Napoléon, khi nước Pháp từng có ảnh hưởng mạnh mẽ trên khắp châu Âu.

Nhưng Arc de Triomphe không chỉ nói về chiến thắng. Dưới chân công trình còn có Mộ Người lính vô danh, được đặt năm 1921 để tưởng niệm những người lính Pháp đã hy sinh trong Thế chiến thứ nhất. Ngọn lửa vĩnh cửu được thắp từ năm 1923 và được duy trì mỗi ngày lúc 18h30. Khoảnh khắc ấy đem lại một cảm xúc rất đặc biệt: giữa một Paris hiện đại và sôi động, vẫn tồn tại một nơi dành cho sự tưởng nhớ và lòng biết ơn.

Paris nhìn từ sân thượng

Điểm hấp dẫn nhất đối với những du khách yêu Paris tinh tế chính là sân thượng của Khải Hoàn Môn. Từ độ cao khoảng 50 mét, Paris hiện ra như một bản đồ nghệ thuật. Champs-Élysées kéo dài thẳng tắp về phía Place de la Concorde, khu La Défense hiện đại nằm ở hướng đối diện, còn tháp Eiffel nổi bật giữa những mái nhà màu xám đặc trưng của Paris.

Đây là một trong những nơi chụp ảnh đẹp nhất thành phố. Thời điểm lý tưởng nhất là khoảng một giờ trước hoàng hôn. Khi ánh nắng chuyển sang màu vàng, những đường nét điêu khắc trên đá trở nên mềm mại hơn, còn đại lộ Champs-Élysées bắt đầu lên đèn như một dòng sông ánh sáng.

Một buổi chiều quanh Étoile

Một hành trình sang trọng quanh Arc de Triomphe có thể bắt đầu từ Place de la Concorde, đi dọc Champs-Élysées qua những cửa hàng thời trang cao cấp, dừng lại thưởng thức café, sau đó trở lên Khải Hoàn Môn vào cuối ngày. Đừng vội vàng. Vẻ đẹp của khu vực này nằm trong những khoảnh khắc nhỏ: tiếng ly café chạm nhẹ trên bàn, tiếng xe chạy trên đại lộ, ánh sáng phản chiếu trên những tòa nhà Haussmann.

Để tận hưởng không khí Paris cổ điển, du khách có thể ghé Le Fouquet's trên Champs-Élysées, một địa chỉ huyền thoại từ năm 1899, từng là nơi gặp gỡ của giới điện ảnh, nghệ sĩ và chính khách Pháp. Một lựa chọn nhẹ nhàng hơn là Ladurée Champs-Élysées với những chiếc macaron nổi tiếng và không gian thanh lịch rất Paris. Nếu muốn một ly cocktail với tầm nhìn đẹp, khu vực quanh Avenue Kléber và Place de l'Étoile cũng có nhiều khách sạn cao cấp đáng khám phá.

Thời gian đẹp nhất để tham quan là buổi sáng sớm khi Paris còn yên bình, hoặc cuối buổi chiều để ngắm hoàng hôn và ánh sáng thành phố. Buổi tối cũng là một lựa chọn tuyệt vời khi toàn bộ khu vực Champs-Élysées trở nên lộng lẫy.

Tham vọng hóa thành huyền thoại

Arc de Triomphe không chỉ là một tượng đài chiến thắng. Nó là lời nhắc rằng con người luôn muốn vượt qua giới hạn của thời gian. Napoléon muốn để lại một dấu ấn bất tử, và hơn hai thế kỷ sau, giấc mơ ấy vẫn đứng giữa Paris.

Khi bạn đứng trên đỉnh Khải Hoàn Môn và nhìn 12 đại lộ mở ra trước mắt, bạn không chỉ đang ngắm Paris. Bạn đang nhìn thấy cách một con người biến tham vọng thành một huyền thoại.

Khải Hoàn Môn — giấc mơ tham vọng giữa lòng Paris — Pro Guide Media